Chuyên đề: Tìm GTLN,GTNN của hàm số


Tìm GTLN,GTNN của hàm số


A. Tìm giá trị lớn nhất,nhỏ nhất của hàm số


Bài toán 1: Tìm giá trị lớn nhất , nhỏ nhất của hàm số trên miền các định hay một khoảng.
Phương pháp:
  • Tìm tập xác định
  • Tính y'
  • Giải phương trình y'=0 (các điểm tới hạn ) và tính giá trị tại các điểm tới hạn .
  • Lập bảng biến thiên , căn cứ bảng biến thiên \Rightarrow GTLN,GTNN.
Bài toán 2: Tìm GTLN,GTNN của hàm số trên một đoạn [a,b]?
Phương pháp:
  • Tính y'
  • Giải phương trình y'=0, để tìm các nghiệm {x_1;x_2;...;x_n}\in[a;b]
  • Tính các giá trị f(x_1),f(x_2),...,f(x_n) và f(a),f(b)
  • GTLN là số lớn nhất trong các giá trị vừa tìm
  • GTNN là số bé nhất trong các giá trị vừa tìm.
Ví dụ:
a) Tìm giá trị lớn nhất , giá tẹi nhỏ nhất của hàm số:  y=\sqrt {2x-x^2}
b) Tìm giá trị lớn nhất , giá tẹi nhỏ nhất của hàm số: y=\frac{x^2+x+1}{x} trên đoạn\left[{\frac{1}{2};2}\right]
Hướng dẩn giải:
a)
  • Tập xác định : D=[0;2]
  • y'=\frac{1-x}{\sqrt{2x-x^2}}
  • y'=0 \Leftrightarrow x=1 \Rightarrow y=1
  • Bảng biến thiên:( các em tự lập)
  • Kết luận:
\max \mathop {f(x)}\limits_{\left[ {0,2} \right]}=f(1)=1
\min \mathop {f(x)}\limits_{\left[ {0,2} \right]}=f(0)=0
b)
  • y'=\frac{x^2-1}{x^2}
  • y'=0 \Leftrightarrow x^2-1=0 \Leftrightarrow \left[\begin{array}{l} x=1\in\left[\frac{1}{2};2\right] \\ x=-1\notin\left[\frac{1}{2};2\right] \end{array}\right.
  • Ta có y(\frac{1}{2})=\frac{7}{2}y(1)=3y(2)=\frac{7}{2}
  • Kết luận:
\mathop{\min}\limits_{[\frac{1}{2};2]}f(x)=f(2)=f(\frac{1}{2})=\frac{7}{2}
\mathop{\max}\limits_{\left[{\frac{1}{2};2}\right]} f(x)=f(1)=3
Bài tập rèn luyện:
Bài 1: Tìm GTLN,GTNN của hàm số
a) f(x)=x^3-8x^2+16x-9 trên đoạn [1;3].
b) f(x)=x^3-3x+1 trên đoạn [0;2].
c) f(x)=-2x^4+4x^2+3 trên đoạn [0;2].
Bài 2: Tìm GTLN,GTNN của hàm số
a) y=f(x)=2sinx-\frac{4}{3}\sin ^2 x trên đoạn [0;\pi].
b) y=f(x)=x^2.e^x trên đoạn [-3;2].
c) y=f(x)=sin^3x-cos2x-sinx+2
d) y=f(x)=sin2x-x trên đoạn \left[ {-\frac{\pi }{2};\frac{\pi }{2}} \right].
Bài 3: Tìm GTLN,GTNN của hàm số
a) y=f(x)=(x+2)\sqrt{4-x^2}
b) y=f(x)=(3-x)\sqrt{x^2+1}
c) y=f(x)=x-5+\sqrt{4-x^2}


B. Tìm điều kiện để hàm số y = f(x,m) có GTLN (GTNN) trên đoạn [a; b] là một số cho trước

Phương pháp giải:

Giả sử bài toán yêu cầu: Tìm giá trị của tham số m để hàm số y=f(x,m) có giá trị lớn nhất (giá trị nhỏ nhất ) trên đoạn [a;b] là M (là m), ta có thể tiến hành theo một tring các cách sau.
Chú ý: Hàm số y=f(x,m) liên tục trên [a;b]
Cách 1:
  • Tính đạo hàm f'(x,m)
  • Gải phương trình f'(x,m)=0 để tìm các nghiệm {x_1;x_2;...;x_n}\in[a;b]
  • Tính các giá trị f(x_1),f(x_2),...,f(x_n) và f(a),f(b)
  • Từ các kết quả trên, xác định GTLN (GTNN) của hàm số , giả sử là f(x_i)
  • Giải phương trình f(x_i)=0 để tìm nghiệm m
  • Nêu kết luận cho bài toán để hoàn tất bài toán.
Cách 2:
  • Xác định điều kiện để bất phương trình : f(x)\le M được thỏa mãn \forall x \in [a;b]
  • Giải điều kiện vừa tìm để xác định các giá trị của m thỏa điều kiện vừa nêu
  • Xác định điều kiện để phương trình: f(x, m) = 0 có nghiệm x\in [a; b]
  • Giải điều kiện vừa tìm để xác định các giá trị của m thỏa điều kiện
  • So sánh các giá trị của m tìm được ở các bước 2 và 3 để chọn ra giá trị m thỏa bài toán
  • Nêu kết luận cho bài toán để hoàn tất bài toán.
Cách 3:
  • Tính đạo hàm f'(x,m)
  • Giải phương trình f'(x, m)=0 để tìm các nghiệm {x_1;x_2;...;x_n}\in[a;b]
  • Tính các giá trị f(x_1),f(x_2),...,f(x_n) và f(a),f(b)
  • Lần lượt giải các phương trình: f(x_1)=M , f(x_2)=M, ... , f(x_n)=M,f(a)=M,f(b)=Mđể tìm các nghiệm m_0 của chúng
  • Thay m=m_0 vào hàm số và kiểm  tra trực tiếp xem giá trị m_0 thực sự thỏa bài toán để nhận  hoặc loại giá trị m_0
  • Nêu kết luận cho bài toán để hoàn tất bài toán.
Bài tập 1:
Xét hàm số: y=x^2-2mx-m+2 . Xác định giá trị của tham số $latex m$ sao cho hàm số giá trịlớn nhất trên [1; 3] là 6
Hướng dẩn giải:
  • Ta có đạo hàm y'y'=2x-2m, vậy y'=0 \Leftrightarrow 2x-2m=0 \Leftrightarrow  x=m
  • Nhận xét rằng : \forall x \in Ry(m)\le y(1),y(3)
  • Do vậy hàm số đạt giá trị lớn nhất trên [1;3] hoặc tại x=1 hoặc tại x=3, suy ra
  • y(1)=6     (1)
  • y(3)=6    (2)
  • Do y(1)=-3m+3, nên từ (1) suy ra m=-1
  • Do y(3)=-7m+11, nên từ (2) suy ra m=\frac{5}{7}
Với m=-1, thay vào hàm số ta được: y=x^2+2x+3.
Bảng biến thiên: (các em tự lập)
Vậy giá trị lớn nhất của hàm số trên [1;3] là 18 , suy ra m=-1 không thỏa bài toán
Suy ra m=-1 loại
Với m=\frac{5}{7} , thay vào hàm số ta được : y=x^2-\frac{10}{7}x+\frac{9}{7}
Bảng biến thiên: (các em tự lập)
Vậy giá trị lớn nhất của hàm số trên [1;3] là 6
Suy ra giá trị m=\frac{5}{7} thỏa mãn bài toán .
  • Kết luận: Giá trị cần tìm :m=\frac{5}{7}

Comments

Popular posts from this blog

10 chiêu tăng tuổi thọ cho pin laptop

Viết bài như thế nào để tốt cho SEO

Quá trình thực hiện đường lối đổi mới từ 1986 – 2000 qua ba kế hoạch nhà nước 5 năm